سگ، نه تنها بهترین و وفادارترین دوست انسان است بلکه نخستین و قدیمی‌ترین دوست انسان نیز هست. می‌گویند سگ نخستین جانوری است که به وسیله‌ی انسان اهلی شده است. شاید بهتر باشد بگوییم گرگ نخستین حیوانی است که به وسیله‌ی انسان اهلی شده. چون سگ، در واقع  یکی از انواع گرگ است که هزاران سال قبل، خیلی پیشتر از انقلاب کشاورزی و  اهلی شدن گوسفند و گاو  و مرغ و ...اهلی شده و در این پروسه‌ی دراز مدت با تغییراتی که کرده عملا تفاوت نسبتا محسوسی با اجداد خود یافته است.

آنچه تاکنون بدیهی می‌نماید پیدایش سگ از تیره‌یی از گرگ‌ها(مثل گرگ خاکستری ) و پیشتاز بودن او نسبت به سایر حیوانات در دوستی با انسان است ولی پیرامون تاریخ دقیق آغاز این آشنایی و چگونه اهلی شدن گرگ یا سگ  هنوز بحث فراوانی وجود دارد. برخی شروع اهلی شدن سگ را  دوره‌ی میان سنگی، حدود دوازده هزار تا هشت هزار سال قبل از میلاد می‌دانند. برخی دیگر که اخیرا بر شمارشان نیز افزوده شده است تاریخ اهلی شدن سگ را قبل از دوره‌ی میان سنگی و حدود سی و سه تا سی و پنج هزار سال پیش می‌دانند. عده‌یی از محققان فکر می‌کنند که سگ در دو دفعه و در دو نقطه‌ی مختلف اروپا و آسیا اهلی شده است برخی دیگر می‌پندارند که این اهلی شدن نه یکباره بلکه به تدریج بر اثر نزدیکی گرگ و انسان صورت پذیرفته است. انسان‌ها جمعی می‌زیستند و جمعی شکار می کردند و گرگ‌ها نیز اینگونه بودند و دسته‌هایی از آنها که در تغقیب شکار بودند از بازمانده های شکار انسان‌ها  استفاده می‌کردند تا کم‌کم این رابطه به نوعی همکاری تبدیل شد و این گرگ‌های وحشی که از دست انسان تغذیه می‌شدند به تدریج رام و اهلی شدند. به نظر برخی از دانشمندان انسان ابتدا به اهلی کردن توله‌های گرگ که در شکارها به دست‌شان می رسید مبادرت کردند و به این ترتیب این توله‌های بزرگ شده  رام و اهلی شدند و برای همکاری با انسان مهیا گردیدند. خب! ظاهرا نظرات دانش‌پژوهان مختلف است پس حقیقت چیست؟ به اعتقاد اینجانب حقیقت برآیند همه‌ی موارد فوق است یعنی همه‌ی این‌ها اتفاق افتاده است در یک منطقه اینگونه و در منطقه‌یی دیگر به گونه‌یی دیگر. ولی این چندان مهم نیست !

آنچه از همه‌ی اینها مهم‌تر است علت اهلی شدن سگ پیش از هر حیوان دیگر و به ویژه پیش از انقلاب کشاورزی است که به ضرورتی اشاره می کند. این ضرورت چه بود ؟ بشر هزاران سال قبل از همکاری سگ به تهیه‌ی آذوقه می‌پرداخت و مشکل محسوسی نداشت تا بر اثر رشد جامعه‌ی بشری و افزایش جمعیت آنان تغییر نیروهای مولده برای افزایش تولید یک ضرورت شد. بشر به یاور تازه‌یی نیاز داشت  که توانایی‌های بویایی و اکتشافی قوی‌تری برای تعقیب شکار و گستاخی و دلیری بیشتری برای به دام انداختن آن داشته باشد و همین بود که ضرورت اهلی کردن جانوری چون گرگ را پدید آورد. بعدها با انقلاب کشاورزی  باز هم  الزامات دیگری موجب ادامه‌ی همکاری سگ با انسان و تقویت این همکاری گردید از جمله، نگهبانی از مسکن انسان و  دام‌های اهلی شده‌ی او مثل گوسفند و گاو.